Het eenentwintigste-eeuwse ‘dertigersdilemma’ in Nooit meer slapen

tipvdredactie306In 2016 is het vijftig jaar geleden dat Nooit meer slapen verscheen, een van de bekendste werken van W.F. Hermans. Hoe relevant kan een roman van een halve eeuw oud nog zijn? Niet alleen Hermans’ unieke schrijfstijl, maar zeker ook zijn thematiek blijft boeien.
Door Geraldine te Gussinklo

Nooit meer slapen is het verhaal van Alfred Issendorf, student geologie, die een excursie naar Zweden en Noorwegen onderneemt om de hypothese van zijn leermeester te bewijzen: het aardoppervlak van Lapland is bepaald door meteorietinslagen. Alfred hoopt met een baanbrekende ontdekking de succesvolle wetenschappelijke carrière van zijn overleden vader, een bioloog, te overtroeven. Maar eenmaal aangekomen in Noorwegen stapelen de mislukkingen zich op: niet alleen is zijn contactpersoon onbehulpzaam en zijn de benodigde luchtfoto’s onvindbaar in het archief, bovendien krijgt Alfred van meerdere mensen te horen dat de meteorietentheorie een dwaas verzinsel is waar zijn leermeester al decennialang tevergeefs mee leurt. Als Alfred bij toeval toch een blik kan werpen op de verloren gewaande luchtfoto’s, moet hij constateren dat er inderdaad geen enkele aanwijzing voor meteorietinslagen op te zien is. Deze catastrofe doet hem twijfelen aan zijn geestdrift voor de geologie: hoe graag wil hij werkelijk geoloog worden? Het boek is geschreven in een onderkoelde, noterende stijl: het verhaal doet soms aan als een reportage. Desalniettemin zit de lezer Alfred heel dicht op de huid, doordat de volledige roman in het ik-perspectief geschreven is en bovendien elke kleine, persoonlijke observatie van Alfred beschreven wordt. Alfred is continu bezig met het analyseren van zowel zijn omgeving als zichzelf. Zijn minutieuze uiteenzetting bijvoorbeeld van de muggenplaag waar hij in zijn tent in Noorwegen mee te maken krijgt zal elke lezer plaatsvervangende jeuk bezorgen. Ook het lezen van de niet aflatende stroom tegenslagen en nederlagen heeft een tenenkrommende uitwerking. Wat wil ik? Het meest relevant in deze tijd is Alfreds onzekerheid over zijn toekomst en zijn werkelijke ambities. Hij streeft ernaar om aanzien te verwerven als geoloog, maar kan hij dat wel, en belangrijker nog: wil hij dat eigenlijk wel? Het is een thema dat in deze tijd regelmatig in de media aan bod komt, onder de noemer ‘dertigersdilemma’ of ‘quarter-life crisis’. De huidige generatie twintigers-dertigers – tientallen jaren jonger dan het boek Nooit meer slapen – worstelt met de vraag: wat wil ik? Als de wereld voor je open ligt en je kunt elke richting kiezen die je maar wilt, kan de vrees ontstaan dat je niet de juiste keuze zult maken en dat je achteraf spijt krijgt. Alfred komt aan het eind van zijn expeditie tot de conclusie dat hij de dromen van zijn ouders aan het nastreven is. Wat dat betreft zullen Alfreds twijfels over zijn kunde en keuzes juist voor de huidige generatie dertigers herkenbaar zijn. Helaas zal het verhaal hen weinig troost bieden, aangezien al hun angsten bewaarheid worden voor Alfred… Wellicht is W.F. Hermans zelf dan een bemoedigend voorbeeld, die Nooit meer slapen baseerde op zijn eigen ervaringen als geoloog, maar die uiteindelijk bekend zou worden als één van de Grote Drie: een schrijver van tijdloze klassiekers. Hij bewijst wel dat het nooit te laat is om keuzes te herzien.

Twitter

Social media

twitterFacebook

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@boekenpost.nl